Kun je alkaline batterijen opladen?

Gewone alkaline batterijen zijn meestal niet oplaadbaar. Ze zijn gemaakt voor eenmalig gebruik en kunnen bij opladen gaan lekken, heet worden of schade veroorzaken. Gebruik alleen een oplader als op de batterij of verpakking duidelijk staat dat hij oplaadbaar is.

Wat kan er gebeuren als je alkaline batterijen toch oplaadt

Een alkaline batterij lijkt aan de buitenkant op een oplaadbare AA- of AAA-batterij, maar de chemie binnenin is anders. Bij opladen kan de batterij de energie niet goed opnemen. Daardoor ontstaan risico's die je niet altijd meteen ziet.

Soms lijkt een batterij na een laadpoging nog even te werken. Dat betekent niet dat hij veilig of betrouwbaar is. Interne schade kan later pas zichtbaar worden, bijvoorbeeld als de batterij in een afstandsbediening, speelgoed of lampje gaat lekken.

De batterij kan gaan lekken

Bij een gewone alkaline batterij kan tijdens het opladen gasvorming ontstaan. De druk in de batterij loopt dan op, terwijl de behuizing daar niet voor ontworpen is. Het gevolg kan zwelling, scheuren of lekkage zijn.

Lekkage herken je vaak aan witte, korrelige of plakkerige resten in het batterijvak. Die resten kunnen contactpunten aantasten en een apparaat blijvend beschadigen. Raak lekkende batterijvloeistof liever niet met blote handen aan; gebruik keukenpapier of handschoenen en gooi de batterij volgens de lokale regels weg.

De oplader kan beschadigd raken

Een gewone batterijlader is meestal bedoeld voor oplaadbare batterijen, zoals NiMH. Zo'n lader kijkt naar spanning en laadgedrag om te bepalen wanneer hij moet stoppen. Een alkaline batterij geeft andere signalen, waardoor de lader verkeerd kan reageren.

• De lader kan te lang blijven laden.
• Onderdelen kunnen warmer worden dan normaal.
• Een eenvoudige lader zonder goede beveiliging kan sneller slijten of defect raken.

Merk je dat een oplader ongewoon heet wordt, vreemd knippert of batterijen niet meer goed laadt, gebruik hem dan niet zomaar verder.

Het apparaat kan minder veilig worden

Een alkaline batterij die is opgeladen terwijl dat niet de bedoeling was, kan onvoorspelbaar gedrag vertonen. De spanning kan instabiel zijn of sneller terugzakken dan je verwacht.

In een speelgoedauto of draadloze muis is dat vooral irritant. In apparaten waar je op moet kunnen vertrouwen, zoals een rookmelder, babyfoon, thermometer of bloeddrukmeter, wil je dat risico niet nemen. Gebruik daar een verse batterij of een oplaadbare batterij die echt geschikt is voor dat apparaat.

Oververhitting blijft een risico

Warmte is een duidelijk waarschuwingssignaal. Wordt een batterij tijdens het laden heet, ruikt hij vreemd of gaat hij bol staan, stop dan meteen met laden. Leg de batterij op een niet-brandbare ondergrond en raak hem niet onnodig aan.

Vooral snelladers kunnen een niet-oplaadbare batterij snel te warm maken. Laat batterijen daarom nooit onbeheerd opladen en laad ze niet 's nachts op naast papier, gordijnen, speelgoed of andere brandbare spullen.

Zo herken je of batterijen oplaadbaar zijn

Het formaat zegt weinig. Een AA-batterij kan alkaline zijn, maar ook NiMH of een andere oplaadbare variant. Kijk daarom niet alleen naar merk, kleur of grootte, maar vooral naar de tekst op de batterij en de verpakking.

Let op woorden zoals rechargeable accu of NiMH

De duidelijkste aanwijzing is een laadmarkering. Zie je woorden als oplaadbaar, rechargeable, rechargeable accu of NiMH, dan is de batterij bedoeld om opnieuw te laden.

NiMH staat voor nikkel-metaalhydride. Dit is een veelgebruikte oplaadbare batterijsoort voor AA en AAA. Je ziet ze vaak bij gamecontrollers, speelgoed, draadloze muizen, flitsers en andere apparaten die regelmatig stroom vragen.

Staat er alleen alkaline, long life of extra power op, zonder duidelijke laadtekst? Stop de batterij dan niet in een oplader.

Controleer spanning en capaciteit op de verpakking

De spanning geeft vaak een eerste hint. Een gewone alkaline AA- of AAA-batterij heeft meestal 1,5V. Een oplaadbare NiMH-batterij heeft meestal 1,2V.

Een capaciteit in mAh, zoals 800 mAh bij AAA of 2000 mAh bij AA, zie je vaak bij oplaadbare batterijen. Toch blijft de laadmarkering het belangrijkst: alleen mAh op de verpakking is geen vrijbrief om zomaar te laden.

Gebruik geen batterij zonder duidelijke laadmarkering

Heb je een losse batterij gevonden waarvan de opdruk versleten is? Behandel die dan als niet-oplaadbaar. Dat geldt ook voor batterijen met beschadigde folie, roest, deuken of sporen van lekkage.

• Laad alleen batterijen op waarop duidelijk staat dat ze oplaadbaar zijn.
• Gebruik een oplader die past bij het batterijtype, bijvoorbeeld NiMH.
• Twijfel je, kies dan voor een nieuwe batterij of een herkenbare oplaadbare set.

Die voorzichtigheid klinkt streng, maar voorkomt schade aan oplader, apparaat en batterijvak.

Alkaline of oplaadbare batterij kiezen

De beste keuze hangt vooral af van het apparaat. Een klok of afstandsbediening vraagt weinig stroom. Een gamecontroller, speelgoedauto of flitser vraagt juist vaak veel meer. Daardoor is een alkaline batterij in het ene geval prima, terwijl een oplaadbare batterij in het andere geval slimmer is.

Alkaline batterijen voor laag of incidenteel verbruik

Alkaline batterijen zijn handig voor apparaten die weinig stroom gebruiken of maar af en toe aanstaan. Denk aan een wandklok, afstandsbediening, keukenweegschaal, eenvoudige zaklamp of klein weerstation.

In zulke apparaten gaan ze vaak lang mee. Je hoeft geen oplader klaar te leggen en hoeft ook niet bij te houden welke batterijen vol of leeg zijn.

• Praktisch voor apparaten met laag verbruik.
• Handig als je batterijen lang ongebruikt in een apparaat laat zitten.
• Minder geschikt voor speelgoed met motor, controllers en andere stroomslurpers.

Oplaadbare batterijen voor apparaten die je vaak gebruikt

Gebruik je een apparaat meerdere keren per week, dan zijn oplaadbare batterijen meestal de betere keuze. NiMH-batterijen zijn voor de meeste huishoudens het meest praktisch: goed verkrijgbaar, betaalbaar en geschikt om vaak opnieuw te laden.

Ze passen goed bij apparaten die regelmatig stroom vragen, zoals:

• gamecontrollers;
• speelgoed met licht, geluid of motor;
• draadloze muizen en toetsenborden;
• camera-accessoires en flitsers;
• zaklampen die vaak gebruikt worden.

Kies daarbij een degelijke oplader die automatisch stopt of overschakelt wanneer de batterijen vol zijn. Dat is beter voor de batterij en veiliger in dagelijks gebruik.

Lithium batterijen voor kou of lange bewaartijd

Lithium batterijen zijn vooral nuttig in situaties waar betrouwbaarheid belangrijker is dan de laagste prijs. Ze presteren vaak beter bij kou en blijven lang bruikbaar als ze ongebruikt worden bewaard.

Dat maakt ze geschikt voor bijvoorbeeld een zaklamp in de auto, een buitensensor, een noodradio, een hoofdlamp voor kamperen of reservebatterijen in een noodpakket.

Conclusie

Gewone alkaline batterijen kun je beter niet opladen. Ze zijn daar niet voor gemaakt en kunnen gaan lekken, heet worden of schade veroorzaken aan je oplader of apparaat. Wil je batterijen opnieuw gebruiken, kies dan batterijen waarop duidelijk staat dat ze oplaadbaar zijn, zoals NiMH-batterijen, en gebruik een passende oplader.